Sa tuwing ihahatid ako ng driver ko sa opisina, lagi niyang isinasabay ang girlfriend niya.

Dahil sa tingin ko ay wala naman itong masamang epekto, hindi na ako kumikibo.

Hanggang sa isang araw, nang bubuksan ko na ang pinto ng kotse, bigla akong napatigil.

Sa paborito kong upuan sa backseat, may nakadikit na papel.

“ASO LANG ANG SUMASABAY, BAWAL SUMAKAY.”

Napakunot ang noo ko, agad kong binaklas ang papel at tinanong ang driver:

“Ano ang ibig sabihin nito?”

Ang girlfriend niyang nasa passenger seat ay agad akong tinitigan nang masama, puno ng lason ang boses:

“Hindi ka ba marunong magbasa?

Araw-araw kang makapal ang mukhang sumasabay sa boyfriend ko, hindi ka ba nahihiya?

Kung wala kang perang pang-Grab, ‘wag ka nang lumabas ng bahay! Gigil ako sa mga asong gaya mong mahilig makisabay!”

Napatulala ako, blangko ang isip. Hindi ko lubos maisip kung ano ang nangyayari.

Dali-daling lumapit sa akin ang driver na si Luis, pabulong na nagpaliwanag:

“Ma’am Sofia, hindi po alam ng girlfriend ko na driver niyo lang ako.

Masyado po siyang possessive, idinikit niya lang ‘yan dahil… dahil mahal niya ako.”

Pilit siyang ngumiti at nagpatuloy:

“Ganito na lang po, naiilang siyang makisabay sa inyo.

Ihahatid ko muna siya, tapos babalikan ko kayo agad.”

Pagkatapos niyang magsalita, sumakay siya sa sasakyan at mabilis na pinaharurot ito.

Ang kotse ko… ayun, tinangay nila.

Naiwan akong nakatayo, nilalamig sa gitna ng kalsada.

Nang kumalma na ako, kinuha ko ang cellphone ko at tumawag sa pulis:

“Hello, may isang lalaki at babae na kakawala lang ng sasakyan ko.

Paki-respondehan agad dito sa lokasyon ko.”

---

1

Hindi ko kailanman naisip na sa katayuan ko bilang CEO ng isang malaking kumpanya sa BGC, darating ang araw na dudurwin ako at tatawaging “isang taong nakikisabay lang.”

Ang pinakanakakatawa? Ang kotseng iyon ay akin.

Makalipas ang bente minutos, dumating ang mga pulis.

Bago pa man sila makapagtanong, mabilis na bumalik si Luis dala ang itim kong Maybach.

Bigla siyang nag-preno sa harap ko at bumaba ng sasakyan, maputla ang mukha:

“Ma’am Sofia, anong nangyari? Bakit kayo tumawag ng pulis?”

Tiningnan ko lang siya at hindi sumagot.

Tiningnan siya ng pulis mula ulo hanggang paa at nagtanong:

“Ikaw ba ang tinutukoy ni Ms. Sofia na tumangay ng sasakyan niya nang walang paalam?”

Doon na naging hysterikal si Luis:

“Hindi po, hindi po, officer! Misunderstanding lang po ang lahat.”

“Driver po ako ni Ma’am Sofia, araw-araw ko po siyang ipinagmamaneho.”

“Kanina po, isinabay ko lang sandali ang kaibigan ko, nahuli lang ako ng ilang minuto.”

“Wala pong carnapping na nangyari.”

Tinuro niya ang kotse ko at pilit na ngumiti:

“O, tingnan niyo po, ibinalik ko naman agad, ‘di ba?”

Tiningnan ako ng pulis at nagtanong:

“Ms. Sofia, itutuloy niyo pa ba ang demanda?”

Magsasalita na sana ako nang biglang lumapit si Luis at bumulong sa akin, nagmamakaawa:

“Ma’am Sofia, alang-alang na lang po sa tatay ko na nagsilbi sa inyo nang maraming taon, patawarin niyo na po ako ngayon lang.”

“Alam niyo naman pong mahina ang katawan ni Tatay, gusto ko lang po siyang pasayahin sa pamamagitan ng girlfriend ko.”

“Ginawa ko lang po ‘yun kanina para hindi kami mag-away ng girlfriend ko, wala na po akong ibang choice.”

Nang mabanggit ang tatay niya, lumambot nang kaunti ang puso ko.

Si Mang Lito ay naging driver ko sa loob ng anim na taon. Matapat, mahusay, at kabisado ang kalsada.

Sa anim na taon na ‘yun, hindi siya kailanman nahuli, at kahit ang mga bonus na ibinibigay ko tuwing Pasko ay nahihiya pa siyang tanggapin.

Tatlong buwan na ang nakakaraan, na-diagnose siya na may sakit sa baga kaya kinailangan niyang mag-retire.

Bago siya umalis, nanginginig ang mga kamay niyang nakiusap kung pwedeng bigyan ng pagkakataon ang anak niyang si Luis na kakatapos lang mawalan ng trabaho.

Dahil sa respeto ko kay Mang Lito, pumayag ako.

Noong unang dalawang buwan, maayos naman si Luis.

Hindi siya kasing galing ng tatay niya, pero dumarating siya sa oras at malinis ang sasakyan.

Pero noong nakaraang buwan, nagsimulang magbago ang lahat.

May kasama na siyang babaeng makapal ang make-up sa passenger seat—si Liza.

Sabi ni Luis, “Ma’am Sofia, girlfriend ko po si Liza, malapit lang po ang trabaho niya kaya isinasabay ko lang.”

Tumango lang ako. Simple lang naman na tulong ang makisabay.

Pero kalaunan, napansin kong may kakaiba na.

---

2

Ang simpleng “pasabay” ay naging regular na schedule.

Tuwing umaga, sinusundo muna ni Luis si Liza bago ako puntahan.

Noong una, mahilig lang si Liza na mag-selfie at mag-video sa loob ng Maybach para ipagmalaki sa social media na “rich kid” siya.

Naintindihan ko ‘yun, natural lang siguro ang kaunting kayabangan.

Pero ang hindi ko matanggap ay ang tingin niya sa akin—punong-puno ng pandidiri at panghahamak.

Parang may utang ako sa kanya na milyun-milyon.

Minsan, pagkasakay ko pa lang, mag-iispray siya ng pabango sa paligid ko habang nagdadabog:

“Nakakainis talaga, ang mahal ng kotse pero bakit amoy mahirap sa loob?”

Akala ko totoo, kaya pinapalinis ko pa kay Luis ang sasakyan.

Pero mas lalo siyang sumobra. Maglalagay siya ng disposable plastic sa upuan ko o kaya ay mag-iispray ng disinfectant agad pagkababa ko.

Kapag tinatanong ko si Luis, ang lagi niyang sagot:

“Ma’am Sofia, concern lang po si Liza sa hygiene, baka po kasi madumihan ang damit niyo.”

Hindi ko na lang pinatulan. Sa rami ng inaasikaso kong milyon-milyong proyekto, wala akong oras makipag-away sa isang batang isip.

Hanggang sa nangyari ang insidente kaninang umaga.

Doon ko lang nalaman na sa paningin ni Liza, ako ang nakikisakay lang nang libre.

Balak ko sanang turuan sila ng leksyon.

Pero dahil sa paulit-ulit na pagmamakaawa ni Luis:

“Ma’am Sofia, pangako po, hindi na mauulit.”

“Kakausapin ko na po si Liza, hindi ko na siya isasabay kailanman.”

“Ma’am, alang-alang na lang po kay Tatay Lito.”

Napabuntong-hininga ako: “Sige na, hayaan mo na.”

“Huwag niyo na ituloy ang kaso,” sabi ko sa pulis.

Pagkaalis ng mga pulis, parang nabunutan ng tinik si Luis. Sobrang pasalamat niya sa akin.

Hindi na ako sumagot at nagpahatid na lang sa opisina.

Pagkatapos noon, naging maayos naman si Luis sa loob ng ilang linggo.

Wala na si Liza sa passenger seat. Malinis na rin ang loob ng sasakyan.

Maayos siyang magmaneho, pero may isang problema—madalas na siyang ma-late.

Marami siyang dahilan:

“Ma’am, pasensya na, may aksidente po kasi sa EDSA kaya sobrang traffic.”

“Ma’am, sorry po, hindi nag-alarm ang phone ko.”

“Ma’am, pumutok po ang tubo ng tubig sa bahay, inayos ko lang.”

Dahil maayos naman ang pakikitungo niya, pinapalampas ko na lang.

Hanggang sa isang weekend, naisipan kong pumunta sa villa ko sa Tagaytay para mag-relax.

Tinawagan ko si Luis:

“Nasaan ka? Magpapasundo ako, may pupuntahan ako.”

Pero nautal siya sa pagsagot:

“Ma’am Sofia… ano po kasi, na-flat po ang gulong ng kotse kaninang umaga. Nasa talyer po ngayon, bukas pa raw po matatapos.”

“Saan po ba kayo pupunta? I-book ko na lang po kayo ng Grab?”

Napakunot ang noo ko: “Huwag na, ako na lang ang mag-aayos.”

Nag-commute na lang ako papuntang Tagaytay.

Pero pagdating ko sa gate ng villa ko, napatigagal ako.

Dahil ang Maybach ko ay nakaparada nang maayos sa mismong harap ng pinto ng villa ko.

Tinitigan ko ang sasakyan. Sigurado akong ito ang sasakyan ko. Mabilis akong lumapit sa pintuan.

Bahagyang nakabukas ang pinto.

Nang itulak ko ito at makita ang nasa loob, tuluyan na akong nanginig sa galit.

---

3

Ang living room ng villa ko ay sobrang gulo.

Sa coffee table at sa sahig, nagkalat ang mga basyong bote ng alak, balat ng prutas, at mga upos ng sigarilyo.

Ang mamahaling sofa at carpet ko na nagkakahalaga ng milyon ay may mga bakas ng dumi at butas-butas dahil sa baga ng sigarilyo.

Sa sobrang galit, napakuyom ang mga palad ko.

Binili ko ang villa na ito para sa katahimikan ko. Lahat ng gamit dito ay pinili ko nang maigi, tapos sisirain lang ng mga taong ito.

Inilibot ko ang paningin ko at nakita ko si Liza na nakaupo sa sofa.

Napapalibutan siya ng mga kaibigan niya:

“Grabe, Girl! Ang swerte mo talaga kay Luis, ang yaman at ang galante pa.”

“Oo nga, hindi lang mayaman, under mo pa! Sabi mo lang gusto mo ng kamote, kumaripas na agad para bumili.”

“Hoy, ‘wag mo kaming kakalimutan ‘pag naging Mrs. billionaire ka na ha!”

Haba ng hair ni Liza habang tumatawa, hanggang sa mapansin niya akong nakatayo sa pinto.

Biglang nawala ang ngiti niya. Tumayo siya at padabog na lumapit sa akin gamit ang kanyang high heels.

PAKKK!

Nang walang sabi-sabi, sinampal niya ako nang pagkalakas-lakas:

“Bwisit ka! Talagang sinundan mo ang boyfriend ko hanggang dito?!”

Sinampal ako ni Liza sa harap ng lahat ng kaibigan niya. Namamanhid ang pisngi ko, pero mas matindi ang poot na nararamdaman ko sa loob.

“Ano, napipi ka na?” sigaw ni Liza, habang dinuduro ang mukha ko. “Akala mo ba hindi ko alam? Gusto mong agawin si Luis sa akin, ‘no? Kaya ka sunod nang sunod sa sasakyan niya, kaya pati dito sa bakasyunan namin ay nambubulahaw ka!”

Tumawa ang mga kaibigan niya sa likuran. “Grabe, ang kapal talaga ng mukha ng babaeng ‘to. Mukhang katulong lang naman, nagmamarunong pa.”

Huminga ako nang malalim, pilit na pinapakalma ang sarili. “Liza, baka gusto mong tingnan nang mabuti kung nasaan ka bago ka magsalita nang ganyan.”

“Aba, sumasagot ka pa!” Akmang sasampalin niya ulit ako nang biglang bumukas ang pinto. Pumasok si Luis, may dalang plastik ng pagkain.

Nang makita niya ako, literal na nalaglag ang dala niyang pagkain sa sahig. Namutla siya na parang nakakita ng multo.

“M-Ma’am Sofia…” nauutal niyang sabi.

Agad na lumapit si Liza kay Luis at kumapit sa braso nito, na parang nagsumbong. “Babe, buti dumating ka! Itong baliw na ‘to, sinundan tayo hanggang dito! Pinapaalis ko na siya pero ayaw makinig, gusto yata talagang maki-ride sa yaman mo!”

Tumingin ako nang diretso sa mga mata ni Luis. “Luis, sabihin mo sa kanya. Kanino ang villa na ito? Kanino ang sasakyang ginamit niyo? At kaninong pera ang pambili niyo ng alak na ‘yan?”

Nanginginig ang buong katawan ni Luis. Hindi siya makapagsalita.

“Babe, ano bang pinagsasabi ng babaeng ‘to?” tanong ni Liza, medyo naguguluhan na sa reaksyon ng boyfriend niya.

Lumakad ako palapit sa kanila, bawat hakbang ko ay puno ng awtoridad. “Liza, ang boyfriend mong ‘matagumpay’ ay driver ko lang. At itong villa na tinatambayan niyo? Pag-aari ko ito. Ang Maybach na ipinagmamalaki niyo sa TikTok? Sa akin din ‘yun.”

Tumawa nang pilit si Liza. “Huwag kang magpatawa! Luis, sabihin mo sa kanya na nagsisinungaling siya! Sabihin mo sa kanya na ikaw ang may-ari ng lahat ng ‘to!”

Yumuko si Luis, hindi makatingin nang diretso. “Liza… totoo ang sinabi niya. Siya si Ma’am Sofia… ang CEO ng kumpanyang pinagtatrabahuhan ko.”

Nanlaki ang mga mata ni Liza. Ang mga kaibigan niya na kanina ay tumatawa ay biglang nagbulungan at isa-isang nagsimulang kumuha ng gamit para tumakas.

“Ano?” bulong ni Liza. “So… lahat ng pinakita mo sa akin… lahat ng date natin sa mamahaling resto… driver ka lang?”

Tumingin ako kay Luis. “Luis, binigyan kita ng pagkakataon dahil kay Mang Lito. Pero ang pagnanakaw ng sasakyan, ang pagpasok sa pribado kong property nang walang paalam, at ang paninira ng mga gamit ko… hindi ko na ito palalampasin.”

Kinuha ko ang cellphone ko at muling tumawag.

“Hello, security? May mga intruder sa loob ng villa ko sa Tagaytay. Paki-lock ang main gate. Walang lalabas. At tawagan niyo ang pulis—magsasampa ako ng kasong Qualified Theft at Trespassing.”

Doon na lumuhod si Luis sa harap ko, umiiyak. “Ma’am Sofia, parang awa niyo na! Huwag po ang pulis! Mawawalan po ako ng trabaho, makukulong po ako!”

Pero si Liza, sa halip na humingi ng tawad, ay mas lalong nagwala sa hiya at galit. “Walang hiya ka, Luis! Niloko mo ako! At ikaw!” baling niya sa akin. “Kahit sayo ang lahat ng ‘to, wala kang karapatang ipahiya ako!”

Sinunggaban niya ako at sinubukang sabunutan, pero mabilis akong umiwas at tinulak siya paupo sa maruming sofa na sinira nila.

“Wala akong karapatan?” malamig kong sabi. “Liza, sa loob ng pamamahay ko, sa loob ng sasakyan ko, ikaw ang walang karapatan. At dahil sinampal mo ako… sisiguraduhin kong hindi ka lang mawawalan ng dignidad, kundi pati na rin ng kalayaan.”

Eksaktong dumating ang mga security guard at pulis sa pinto.

“Dalhin niyo sila,” utos ko. “Lahat ng narito. Walang ititira.”

Habang kinakaladkad sila palabas, nakita ko ang Maybach ko sa labas—ang simbolo ng lahat ng pinaghirapan ko, na binalahura ng mga taong walang utang na loob.

Hinding-hindi na ako magiging “mabait” sa mga taong hindi marunong rumespeto.

Habang isinasakay sila sa sasakyan ng pulis, ang villa na dati’y puno ng tawanan ng mga mapagpanggap ay napalitan ng tunog ng posas at pagmamakaawa.

Si Luis ay parang basang sisiw na nakayuko, habang si Liza naman ay patuloy na sumisigaw, pilit na itinatanggi ang katotohanan hanggang sa huling sandali.

4

Pagkalipas ng isang linggo, nasa opisina ako sa BGC nang kumatok ang aking secretary.

“Ma’am Sofia, narito po si Mang Lito. Gusto po kayong makausap.”

Bumigat ang pakiramdam ko. Pinapasok ko siya. Pagkakita sa akin, agad na lumuhod ang matanda, umiiyak at nanginginig ang mga kamay.

“Ma’am Sofia, patawarin niyo po ang anak ko… Alam kong malaki ang kasalanan niya, pero parang awa niyo na po, bawiin niyo ang kaso. Ako na lang po ang magtatrabaho nang libre habambuhay mabayaran lang ang mga nasira niya.”

Dahan-dahan ko siyang itinayo at pinaupo. “Mang Lito, rinerespeto ko kayo. Kaya ko nga tinanggap si Luis dahil sa inyo. Pero ninakawan niya ako. Binaboy niya ang tiwalang ibinigay ko. Kung palalampasin ko ito, hindi ko tinutulungan si Luis—tinuturuan ko lang siyang maging mas masamang tao.”

Huminga ako nang malalim. “Hindi ko babawiin ang kaso ng trespassing at theft. Kailangan niyang harapin ang batas.”

Umalis si Mang Lito na luhaan, at kahit masakit sa loob, alam kong tama ang desisyon ko. Ang kabaitan ay may hangganan, lalo na kung ang kapalit ay kawalan ng respeto.

5

Pagkatapos ng isang buwan, nakatanggap ako ng balita tungkol kay Liza.

Dahil sa insidente, nag-viral ang video ng pagkakaladkad sa kanya ng mga pulis. Ang mga “friends” na dati’y tinitingala siya sa social media ay sila pa ang unang nagkalat ng baho niya. Nawalan siya ng trabaho at tinakwil ng mga taong pinagmalakihan niya.

Isang hapon, habang naglalakad ako palabas ng isang mall, nakita ko siya.

Wala na ang makapal na make-up. Wala na ang mga pekeng alahas. Nakasuot siya ng uniporme ng isang janitress sa mall. Nang magtama ang paningin namin, agad siyang yumuko at mabilis na naglakad palayo, hiyang-hiya.

Hindi ko na siya tinawag. Wala na siyang puwang sa mundo ko.

Sumakay ako sa bago kong sasakyan—isang puting Rolls-Royce. Sa pagkakataong ito, wala nang “pasabay.” Wala nang “papel na nakadikit sa upuan.”

Binaba ko ang bintana at lumingon sa huling pagkakataon sa ingay ng lungsod.

“Sa mundong ito, maraming gustong sumakay sa tagumpay ng iba,” bulong ko sa sarili habang umaandar ang sasakyan. “Pero ang tunay na may-ari ng manibela ay ang mga taong marunong magpahalaga sa pinaghirapan nila.”

Pinaharurot ko ang sasakyan patungo sa susunod kong meeting. Ang daan sa harap ko ay malinaw, malinis, at higit sa lahat—akin.