Pero itinaas ng Hukom ang kanyang kamay para patigilin ang mga pulis.

“Sandali. Hayaan niyo siyang lumapit. Mangyari, ginoo, na ipaliwanag mo kung bakit mo naantala ang pagbababa ko ng hatol. Mayroon kang dalawang minuto.”

Naglakad si Mang Teban papunta sa gitna. Bawat hakbang ng kanyang lumang sapatos ay umaalingawngaw. Nang makarating siya sa harap, tiningnan niya si Rafael na nakatingin din sa kanya nang may pagtataka at pag-asa.

“Your Honor,” panimula ni Mang Teban, humarap sa mga pamilya ng biktima. “Ako po ay isang janitor. Sa loob ng kumpanya ni Don Valeriano, ako po ay parang hangin. Hindi nila ako nakikita. Pag naglilinis ako ng opisina nila, patuloy sila sa pag-uusap. Akala kasi nila, bobo ako. Akala nila, dahil nagpupunas lang ako ng basurahan nila, wala akong alam at wala akong pakialam.”

Bumaling si Mang Teban kay Don Valeriano na ngayon ay pinagpapawisan na nang malamig.

“Pero ang hindi alam ni Don Valeriano… anak ko po ang isa sa mga namatay sa gumuhong tulay na ‘yun. Ang kaisa-isa kong anak na si Ruben.”

Napasinghap ang mga tao sa loob ng korte. May mga napaiyak sa pamilya ng mga biktima.

“Pumasok ako bilang janitor sa kumpanya niya pagkatapos ng aksidente, hindi para maghanap ng pera, kundi para maghanap ng sagot,” patuloy ni Mang Teban. Ang kanyang mga mata ay nagliliyab sa poot at determinasyon. “Araw-araw, nililinis ko ang opisina niya. At isang gabi, noong nag-a-shred sila ng mga papeles dahil may imbestigasyon ang gobyerno… nakalimutan nilang may naiwan silang flash drive sa ilalim ng sofa.”

Itinaas ni Mang Teban ang maliit na USB.

“Attorney,” utos ng Hukom sa clerk of court. “Isaksak ang flash drive na ‘yan sa computer at i-play sa malaking screen.”

Nagsimulang magkagulo ang mga abogado ni Don Valeriano.

“Your Honor! Illegal evidence ‘yan! Hindi ‘yan dumaan sa tamang proseso!”

“Ikalma niyo ang sarili niyo, Counsel,” matigas na sagot ng Hukom. “Bilang Hukom, may karapatan akong pakinggan ang anumang materyal na makakapagligtas sa isang inosenteng buhay. Play it.”

Tahimik ang lahat. Sa malaking screen, lumabas ang isang audio recording na may petsang tatlong buwan bago ang pagguho ng tulay.

Rinig na rinig ng dalawandaang tao sa korte ang pamilyar at mayabang na boses ni Don Valeriano.

“I-cancel mo ang order ng grade-A steel. Masyadong mahal. Gamitin niyo ‘yung substandard na galing sa China. Makakatipid tayo ng 500 million doon.”

May sumagot na isa pang boses, ang project manager na tumestigo laban kay Rafael.

“Pero Boss, mapanganib ‘yun. Baka bumigay ang pundasyon ng tulay kapag umulan nang malakas. Magagalit si Rafael, siya ang head engineer, hindi niya pipirmahan ‘yun.”

Tumawa si Don Valeriano sa recording. Isang nakakakilabot na tawa.

“Edi pekein niyo ang pirma niya! Kung bumagsak man ‘yan, may pambayad tayo sa media. At kung maghanap ng isisisi ang gobyerno, ididiin natin si Rafael. Bata pa ‘yan, madaling takutin. Basta gawin mo ang inutos ko, gusto ko ng mas malaking profit ngayong taon!”