Gabi noon, ginagawa ko ang kuko niya habang kaming dalawa ay abala sa tsismisan.

“Hoy, hulaan mo kung sino ang nakita ko noong makalawa?”

“P*tek, huwag mong sabihing ang taong ‘yun?”

“Tama! Siya nga! At saka… nagpalit pa ng kamay.”

Tumingin sa akin si Nadine na parang hindi makapaniwala:

“Nababaliw ka na ba? Ang kamay ko ay nakalagay dito sa UV dryer, kaya kaninong kamay ang ginagawa mo?”

Sandali lang…

Kung ganoon… kaninong kamay ito?

1
Kami ni Nadine ay nagtatrabaho sa isang nail salon at namomroblema sa pambayad ng renta para sa susunod na buwan.

Biglang tumawag sa amin ang boss namin sa video call:

“Nhã (Nyah), Nadine, mag-resign na muna kayo, nakakuha ako ng malaking raket! Isang linggo, limang milyong piso! Titira kayo sa isang lumang mansyon sa labas ng Maynila, may kuryente, tubig, at wifi. Ang tanging hiling lang ay kailangang mag-send ng tatlong video araw-araw—umaga, tanghali, at gabi—na may kasamang petsa.”

Halos mabitawan ni Nadine ang gamit sa kuko at muntik nang itumba ang mesa:

“Limang milyon at may wifi pa? Huwag lang isang linggo, kahit sa dulo ng mundo, sasama ako!”

Sa sobrang tuwa ng hitsura ni Nadine, inirapan ko siya:

“Baka mamaya haunted house ‘yan ah? Bakit hindi ang boss natin ang pumunta kung ganito kaganda ang alok?”

Nagmamakaawang tumingin sa akin si Nadine:

“Sis, huwag kang matakot! Ano naman kung haunted house? Ang mag-alinlangan ng kahit isang segundo ay kawalan ng respeto sa limang milyon! Siguradong gusto lang makipag-hatian ng boss natin sa atin. At malay mo, makatagpo tayo ng multo…”

“Sana ay isa itong guwapong multong lalaki, mga 6’1 ang height, malapad ang balikat, may six-pack abs, at sobrang pogi! Doon ko na siya tititigan nang husto!”

Sa totoo lang, hindi naman sa plastic ako, pero kahit sino—multo man o hindi basta 6’1—at lalo na ang limang milyon, wala talagang makakatanggi.

Kaya ayun, kaming dalawang “mag-sisteraka,” bitbit ang isang box ng chichirya, isang maletang puno ng damit at kolorete, at ang kumpletong gamit pang-nail art, ay sumakay sa sasakyang naghatid sa amin sa tapat ng isang mansyon sa probinsya isang maulap na umaga.

Sabi nila ay mansyon, pero mukhang kastilyo sa gitna ng kawalan. Mas maganda pa ito sa personal kaysa sa picture.

Ayon sa driver, ang mansyong ito ay pamana ng isang aristokrata noong unang panahon na iniwang nakatengga ng maraming taon. Ngayong ibebenta na ito sa auction, kailangan daw ng mga taong maninirahan pansamantala para magkaroon ng “buhay” ang bahay.

Naniwala na rin ako sa mga kuwentong barbero na ‘to, kasi… sino ba ang makakalaban sa dikta ng pera?

Kumuha ako ng disinfectant wipes at nilinis ang sofa:

“Siguro kaya tayo binayaran ng limang milyon ay para maging cleaner? Hindi ako makakatulog kung hindi ito malinis.”

Maingat namang tinitingnan ni Nadine ang mga painting sa dingding:

“Nyah, huwag kang hahawak ng kung ano-ano. Kapag may nabasag tayong antigo rito, baka kulangin pa ang limang milyon pambayad.”

Matapos naming maglinis ng bahagya, bumagsak kami sa sofa sa sobrang pagod.

“Masyado tayong tensyonado, kailangan natin ng music para sa ambiance—music!”

Inilabas niya ang Bluetooth speaker, at sa susunod na sandali, ang tugtog na “Pusong Bato” ay umalingawngaw sa buong mansyon.

Habang nakaupo sa sofa, kumakain kami ng chips habang nag-i-scroll sa TikTok.

Mula sa tsismis tungkol sa mga ex-classmates hanggang sa kabit ng dati naming amo, lahat ng chika sa loob ng sampung kilometro ay nahalukay na namin.

Nakakainip din ang paggawa ng kuko kaya naging habit na namin ang makipagtsismisan sa mga customer.

Hindi ko alam kung dahil ba liblib ang lugar na ito, pero kahit alas-sais pa lang ng gabi, ang dilim na sa labas.

Biglang tinampal ni Nadine ang hita niya:

“Ay! Dala natin ang nail kit pero hindi natin nagagamit! Halika, gagawan kita ng Christmas edition—black background na may emerald green rhinestones, sobrang cool!”

Ipinatong ko ang paa ko sa coffee table:

“Sige ba, gagawan din kita ng ‘bloody gradient’ style para bumagay sa vibe ng bahay na ‘to.”

Habang gumagawa ng kuko, hindi talaga mapigilang mag-tsismis.

“Hulaan mo kung sino ang nakita ko noong makalawa?”

“P*tek, huwag mong sabihing ang taong ‘yun?”

“Tama! Siya nga! At saka… nagpalit pa ng kamay.”

Nalito si Nadine at napatitig sa akin.

“Nababaliw ka na ba? Ang kamay ko ay nakalagay dito sa dryer, kaya kaninong kamay ang ginagawa mo?”

Sandali lang… kung ganoon ang kamay na ito…

2
Dahil pala sa sobrang pagka-hook sa tsismis, nakalimutan kong kamay lang pala iyon ng isang manicure practice model.

Huminga ako nang malalim at tumawa na lang para hindi mapahiya.

Habang nilalagyan ko ng second coat ng black gel ang kuko ni Nadine, biglang kumislap-kislap ang floor lamp sa sala.

“Hindi ba stable ang kuryente rito?”

Tumingala si Nadine.

Hindi ko ito pinansin at patuloy lang sa pagpinta:

“Lumang bahay kasi.”

Makalipas ang dalawang minuto, kumislap uli ang ilaw.

Sa pagkakataong ito, may kasama nang mahinang buntong-hininga…

Ang tunog na iyon… galing sa kisame.

Ninigas ang kamay ko, hinawakan ni Nadine ang braso ko nang mahigpit:

“Nyah… wala ka bang naririnig?”

Kalmado akong kumuha ng acetone para linisin ang kuko niya:

“Narinig ko, baka hangin lang ‘yan.”

Pagkatapos ko itong sabihin, sa likod ng sofa ay may narinig kaming kaluskos ng tela.

Para bang… may taong nakasuot ng puti na dumaan sa likuran namin.

Nagkatinginan kami ni Nadine at sabay na huminto sa ginagawa.

Sa sobrang tahimik, rinig na rinig namin ang tibok ng puso ng isa’t isa.

“Baka… pwedeng itigil muna natin ang paggawa ng kuko?” bulong ni Nadine habang lumunok.

Nilakasan ko ang loob ko at pilit na nagpakakalma:

“Huwag kang mataranta, baka daga lang ‘yan. Sa laking ito ng bahay, normal lang magkaroon ng daga.”

“Daga na nakasuot ng mahabang puting gown? May nakita akong puting anino sa gilid ng sofa…”

Nanginginig na ang boses niya, parang maiiyak na.

Huminga ako nang malalim at biglang lumingon sa likod!

…Wala namang kahit ano.

“Sabi ko sa’yo eh…”

Hindi ko pa natatapos ang sasabihin ko nang makita kong nanlaki ang mga mata ni Nadine, nakatitig sa likuran ko.

Dahan-dahan akong humarap, at ang nakita ko ay sapat na para halos makagat ko ang dila ko sa takot.

Isang babaeng nakaputi ang nakatayo roon.

Ang buhok niya ay abot sa sahig, ang mga paa ay maliliit, ang balat ay kasingputi ng papel, at ang mga mata ay purong itim—walang puti.

Nakahilig ang ulo niya… nakatitig sa… mga kuko namin.

Multo nga!!!

“Waaaaah! Multo!!!”

“Bakit?! Ang hiling ko ay poging multong 6’1, malapad ang balikat, at may abs ah?!”

Nag-dirty finger si Nadine sa akin (senyas ng middle finger) habang sumisigaw:

“Anong guwapo ang pinagsasabi mo, kailangang maging maganda ako sa sarili kong paraan!”

Sa isang iglap, nasa harap na namin ang multo.

Tiningnan niya ang middle finger ni Nadine, mukhang naakit sa mga kumikinang na rhinestones, at pagkatapos… dahan-dahan din niyang itinaas ang kanyang middle finger.

Napailing si Nadine, hindi dahil sa takot kundi dahil sa panghihinayang:

“Ang ganda sana ng kamay niya, sayang walang nail art, ang plain tingnan.”

Hindi ko alam kung anong sumapi sa akin, pero bigla akong nakapagsalita:

“Gusto mo ba… ng emerald green o ‘yung bloody style? Marami kaming dalang kulay, mayroon ding glow-in-the-dark para sa gabi.”

Tumahimik ang paligid ng ilang segundo.

Dahan-dahang itinaas ng multo ang kanyang kamay at hinawakan ang rhinestone sa kuko ni Nadine.

Hindi siya nagsalita, pero ang mga mata niya ay tila nagsasabing:

“Ito… maganda ito.”

Biglang nabuhayan ng loob si Nadine, kinalimutan ang lahat ng takot.

“Sabi ko na nga ba! Bagay sa’yo ang kulay na ito, pampaputi ng balat. Halika, upo ka rito, gagawan kita ng set, garantisadong mas maganda pa ito kaysa sa mga kuko mo noong nabubuhay ka pa!”

Napa-nga-nga ako.

Hinila niya ang kamay ng multo, at ang multo naman ay sumunod lang na parang bata.

Nakatayo lang ako sa gilid, nanginginig na nag-aabot ng gamit habang si Nadine ay bihasang naglilinis ng kuko nito, nagpipinta, at nagsimula na namang mag-tsismis.

“Medyo brittle ang kuko mo, kailangan ng nail oil… noong buhay ka pa ba, nagpapa-manicure ka? Uso na ngayon ang build gel para kumapal…”

Nakatitig lang ako, hindi makapaniwala sa nakikita ko. Ang matalik kong kaibigan, si Nadine, ay kasalukuyang nagba-buff ng kuko ng isang multong hindi man lang namin alam ang pangalan.

“Teh, Nyah, paki-abot nga nung primer,” utos ni Nadine na parang nasa salon lang kami sa Maynila. “Masyadong moist ang kuko ni Madam, kailangang matuyo nang maayos para kumapit ang gel.”

Ang multo? Hayun, nakaupo nang matuwid sa sofa, tila seryosong nakikinig sa bawat salitang lumalabas sa bibig ni Nadine. Nawala na ang nakakatakot na aura nito; pinalitan ng kuryosidad ng isang babaeng sabik sa pagpapaganda.

“Alam mo, Madam,” tuloy ni Nadine habang maingat na naglalagay ng base coat, “Masyadong malungkot ang vibe dito sa mansyon. Kaya ka ba nagmumulto kasi wala kang maka-chikahan? Naku, relate ako d’yan! Noong nag-break kami ng ex ko, para rin akong multo sa bahay, hindi naliligo, hindi nagsusuklay. Pero tingnan mo ‘to…”

Iniharap ni Nadine ang kamay ng multo sa UV dryer. Ang nakakapagtaka, ang ultraviolet na ilaw ay tumatagos sa medyo transparent na balat ng multo, pero ang gel polish? Unti-unting tumitigas.

“Ayan, perfect!” masayang sabi ni Nadine. “O, Nyah, huwag kang tatayo d’yan na parang poste. Kunin mo ‘yung emerald green at ‘yung maliliit na perlas. Gagawin nating ‘Queen of the Underworld’ look itong kay Madam.”

Lumapit ako nang dahan-dahan. Malamig ang simoy ng hangin sa paligid ng multo, pero nang mahawakan ko ang kabilang kamay niya para simulan ang pagpinta, naramdaman ko ang isang kakaibang lungkot. Hindi siya nakakatakot—siya ay nalulumbay.

“Sino… sino ang pumatay sa iyo?” mahina kong tanong.

Tumigil si Nadine sa pag-tsismis. Ang multo ay dahan-dahang tumingin sa akin. Ang purong itim niyang mga mata ay tila naging malalim na balon ng alaala. Itinaas niya ang kanyang kaliwang kamay—ang kamay na wala pang nail art—at itinuro ang isang malaking portrait sa dulo ng pasilyo.

Isang lalaking aristokrata, may bigote, at may hawak na tungkod.

“Ang asawa mo?” tanong ni Nadine.

Tumango ang multo, at isang luhang itim ang pumatak sa sofa.

“Sus! ‘Yun lang pala!” sigaw ni Nadine habang mabilis na nilalagyan ng rhinestones ang kuko ng multo. “Huwag mong iyakan ang lalaking ‘yun! Tingnan mo oh, namatay ka na’t lahat, hindi man lang siya nag-hire ng manicurist para sa’yo. Pero kami? Narito kami. At sa loob ng isang linggong pananatili namin dito, gagawin ka naming pinakamagandang multo sa buong Luzon!”

Sa sumunod na tatlong oras, ang mansyon na dati’y puno ng takot ay napuno ng amoy ng acetone at tunog ng tawanan—at paminsan-minsang impit na hagikgik mula sa multo. Nalaman namin (sa pamamagitan ng pagtango at pag-iling niya) na ang pangalan niya ay Aurora. Ikinulong daw siya ng kanyang asawa dahil sa selos hanggang sa malagutan ng hininga.

Nang matapos ang “bloody emerald” masterpiece ni Nadine, itinaas ni Aurora ang kanyang mga kamay. Kumikinang ang mga ito sa dilim. Ang glow-in-the-dark na top coat ay nagbigay sa kanya ng isang ethereal na ganda.

Biglang tumunog ang alarm sa cellphone ko. Umaga na. Oras na para sa unang video report para sa limang milyon.

“Nadine, ang video!”

Nagmadali kaming tumayo. “Madam Aurora, pwedeng sumali sa video? Kailangan lang naming patunayan na ‘buhay’ ang bahay.”

Ngumiti si Aurora—isang ngiting punit hanggang tainga pero sa pagkakataong ito, hindi na nakakatakot. Lumapit siya sa amin, itinaas ang kanyang mga kumikinang na kuko, at sabay-sabay kaming nag-pose sa harap ng camera.

“Day 1: Buhay na buhay ang mansyon! Kasama ang aming bagong loyal customer!” sigaw ni Nadine.

Pag-send ng video, nakatanggap agad kami ng reply mula sa boss namin: “Sino ‘yung nasa gitna? Napakahusay ng makeup! Mukhang totoong multo! Ipagpatuloy niyo ‘yan, bonusan ko kayo ng isa pang milyon!”

Nagkatinginan kami ni Nadine. Limang milyon plus bonus?

“Teh,” bulong ni Nadine sa akin habang tinitingnan si Aurora na masayang pinagmamasdan ang kanyang kuko, “Sa tingin mo, kaya ba nating turuan si Aurora mag-pedicure? Para mas mabilis ang trabaho natin kapag dumami ang customer sa kabilang buhay?”

Napailing na lang ako habang tumatawa. Sa mundong ito, pera nga naman ang nagpapaikot sa lahat—maging ito man ay para sa mga buhay, o para sa mga pusong bato na naging multo na.

Dahil sa limang milyon, naging “nail tech” kami ng isang multo. Pero habang lumilipas ang mga araw, napansin naming hindi lang pala si Aurora ang nandoon. Dahil sa ingay ng Bluetooth speaker ni Nadine at sa amoy ng nail polish, isa-isang lumabas ang mga “kasama” sa mansyon.

May lolo na gustong magpalagay ng matte black para “classy” raw, at isang batang multo na nagpumilit na lagyan namin ng stickers ng Hello Kitty ang bawat kuko niya. Ang mansyon na dapat ay nakakatakot, naging tila pinaka-busy na salon sa buong probinsya.

---

Ang Huling Gabi

Dumating ang ika-pitong gabi. Ito na ang huling video na kailangan naming i-send. Medyo malungkot kami ni Nadine; hindi dahil sa takot, kundi dahil mamimiss namin ang mga kuwento at tsismis mula sa kabilang buhay.

“Aurora, sigurado ka bang ayaw mong sumama sa amin?” tanong ni Nadine habang tinatapos ang huling touch-up sa kuko ni Aurora. “Sa Maynila, sikat ka sigurado. I-ba-vlog ka namin, trending tayo!”

Umiling si Aurora. Itinaas niya ang kanyang mga kuko na ngayon ay may 3D butterfly charms at kumikinang na Swarovski crystals. Sa unang pagkakataon, nagsalita siya. Ang boses niya ay parang bulong ng hangin:

“Salamat… sa pakikinig.”

Sa isang iglap, nagliwanag ang buong sala. Ang mga anino, ang lamig, at ang bigat ng paligid ay biglang nawala. Unti-unting naglaho si Aurora at ang iba pang mga multo, na may bitbit na ngiti at mga kukong pang-Instagram ang ganda. Tila ba ang tanging kailangan lang nila para “matahimik” ay ang makuha ang atensyong ipinagkait sa kanila noong sila’y nabubuhay pa.

---

Ang Pag-uwi

Kinabukasan, dumating ang driver para sunduin kami. Pag-check ko sa bank account ko… ₱5,000,000.00. Pumasok na ang pera!

“Nyah, tingnan mo!” sigaw ni Nadine habang pababa kami ng hagdan.

May iniwan si Aurora sa coffee table. Isang antigong kuwintas na gawa sa purong ginto at dyamante. May nakasulat sa maliit na papel: “Pambayad sa home service. Keep the change.”

Habang nasa sasakyan kami pabalik ng Maynila, hindi kami makapaniwala.

“Sis,” sabi ni Nadine habang tinitingnan ang kuwintas, “Ang yaman na natin. Anong gagawin natin sa pera?”

Napangiti ako at tumingin sa labas ng bintana. “Magtatayo tayo ng sariling salon. At sa pinto, maglalagay tayo ng sign…”

“OPEN 24/7. ACCEPTING CUSTOMERS: ALIVE OR DEAD. (FREE NAIL ART PARA SA MGA 6’1 ANG HEIGHT AT MAY ABS).”

Natawa kami pareho. Minsan, ang pinaka-nakakatakot na bagay sa mundo ay hindi ang mga multo, kundi ang kawalan ng pera. At sa mansyong ‘yun, natutunan namin na kahit ang kamatayan ay hindi hadlang para sa isang magandang manicure at matinding tsismisan.