PINAGTAWANAN AKO NG LAHAT NANG MALAMAN NILANG AKO ANG PINAKABOBO SA BUONG BATCH MATAPOS AKONG MAHANAP NG MAYAMAN KONG TUNAY NA PAMILYA!
“Pero tayo, hindi. Si Kuya Gabriel ang magpapayaman sa pamilya, at ako naman ang tutulong sa pagpapalago ng ekonomiya sa pamamagitan ng paggastos!”
Napahinto si Papa sa pag-inom ng tsaa.
“Anong klaseng pangangatwiran iyan?”
“Praktikal po, Papa. Hindi naman puwedeng puro trabaho ang pamilya natin. Kailangan din ng taong marunong mag-enjoy sa pinaghirapang pera.”
Napapikit si Kuya Gabriel.

“Isabella, tumahimik ka na.”
“Kuya, nag-aalala lang naman ako sa kalusugan mo. Kapag wala kang mapag-iwanan ng pera, baka puro trabaho ka na lang hanggang tumanda.”
“Umakyat ka na sa kuwarto mo!”
Agad akong tumayo.
“Opo! Good night, future chairman!”
Pagkatalikod ko, narinig kong nabulunan si Papa sa iniinom niyang tsaa.
Hindi ko alam kung natawa siya o nainis.
Siguro pareho.
Kinabukasan, bago pa sumikat nang husto ang araw, may kumatok na sa pinto ng kuwarto ko.
“Miss Isabella, naghihintay na po ang kuya ninyo.”
Pagbaba ko, nakita kong nakatayo si Gabriel sa tabi ng itim niyang sasakyan.
Nakasuot siya ng mamahaling suit at may hawak na cellphone. Mukhang hindi pa nagsisimula ang araw ay mayroon na siyang tatlong taong gustong tanggalin sa trabaho.
“Bilisan mo.”
“Good morning din, Kuya!”
Hindi siya sumagot.
Sa loob ng sasakyan, iniabot niya sa akin ang isang makapal na folder.
“Ano ito?”
“Mga patakaran ng Saint Augustine Academy. Basahin mo.”
Binuksan ko ang unang pahina.
Bawal ang pagliban.
Bawal ang pakikipag-away.
Bawal ang paggamit ng cellphone habang may klase.
Bawal ang pagkain sa silid-aralan.
Napabuntong-hininga ako.
“Kuya, may patakaran ba sila na bawal maging masaya?”
“Isabella!”
“Sige na nga. Magbabasa na.”
Ngunit nang makarating kami sa paaralan, napansin kong hindi kami dumaan sa pangunahing gusali.
Sa halip, huminto ang sasakyan sa harap ng isang lumang gusaling nasa likod ng basketball court.
Napatingin ako sa kuya ko.
“Bakit parang dito kinukulong ang mga estudyanteng may criminal record?”
“Special section.”
“Special? Para sa mga genius?”
Ngumiti siya nang walang anumang saya.
“Para sa mga estudyanteng hindi kayang kontrolin ng mga guro.”
Bago ako makapagreklamo, binuksan na niya ang pinto.
“Good luck.”
At iniwan niya ako roon.
02
Hindi pa ako nakakalapit sa silid-aralan nang makarinig ako ng malakas na kalabog.
BANG!
Isang upuan ang lumipad at tumama sa pisara.
Napahinto ako.
Sa loob, may estudyanteng naglalaro ng mobile game. May dalawang babaeng nagkukulayan ng buhok. May isang lalaking nakahiga sa tatlong magkakadugtong na upuan.
Ang guro naman ay nakaupo sa harap habang hawak ang isang tasa ng kape.
Mukhang wala na siyang balak makialam sa buhay ng kahit sino.
“Excuse me po. Dito po ba ang Section Diamond?”
Tumingin siya sa akin.
“Ikaw ang bagong transferee?”
“Opo.”
“Humanap ka na lang ng mauupuan.”
Napatingin ako sa paligid.
May isang bakanteng upuan sa pinakadulo, malapit sa bintana.
Sa tabi nito, may natutulog na lalaki.
Nakasubsob ang ulo niya sa magkakrus na braso. Magulo ang buhok at may maliit na peklat sa gilid ng kanyang kilay.
Tahimik akong lumapit.
“Hello! Ako si Isabella.”
Walang sagot.
Umupo ako.
At doon nagsimula ang kaguluhan.
“HOY!”
Isang babaeng maikli ang buhok ang biglang sumipa sa mesa ko.
“Sino ang nagsabing puwede kang umupo diyan?”
Napatingin ako sa kanya.
“May reservation po ba?”
Natahimik ang buong klase.
“Anong sabi mo?”
“Akala ko kasi first come, first served. Kung may bayad ang upuan, puwede bang installment?”
May pumalatak sa likuran.
Lalong nagdilim ang mukha ng babae.
“Ako si Bianca Salazar. Tandaan mo ang pangalan ko.”
Tumango ako.
“Sige, Bianca. Ako naman si Isabella. Nice to meet you.”
“Gusto mo bang masaktan?”
Bago pa ako makasagot, gumalaw ang lalaking natutulog sa tabi ko.
Dahan-dahan niyang iniangat ang ulo.
Biglang natahimik ang lahat.
Pati si Bianca ay napaatras.
Malamig na tumingin ang lalaki sa kanya.
“Maingay ka.”
Dalawang salita lamang.
Pero parang may nagpatay ng lahat ng ingay sa silid.
Napalunok si Bianca.
“Damien, hindi naman ikaw ang kinakausap ko.”
“Umalis ka.”
Wala nang sumunod na pagtatalo.
Bumalik si Bianca sa kanyang upuan na halos mamula sa galit.
Napatingin ako sa lalaking katabi ko.
“Salamat!”
Hindi niya ako pinansin.
“Anong pangalan mo?”
Wala pa ring sagot.
“Damien ba? Ang ganda naman. Parang pangalan ng kontrabida sa pelikula.”
Dahan-dahan siyang lumingon.
“Kung ayaw mong mapahamak, lumipat ka ng upuan.”
Ngumiti ako.
“Sayang naman. Malapit tayo sa bintana. Maganda ang hangin dito.”
Matagal niya akong tinitigan.
Pagkatapos, muling ipinatong ang ulo sa mesa.
Mula sa likuran, may narinig akong pabulong na usapan.
“Baliw ba ang bagong estudyante?”
“Hindi niya ba kilala si Damien Villareal?”
“Patay siya kapag nagising nang tuluyan ang Demon King.”
Napatingin ako sa katabi ko.
Demon King?
Mukha naman siyang kulang lang sa tulog.
03
Sa oras ng tanghalian, halos lahat ng estudyante ay lumabas ng silid.
Naiwan ako dahil hindi ko pa alam kung saan ang cafeteria.
Habang naghahanap ako ng mapa sa cellphone, may biglang nagpatong ng isang kahon ng gatas sa mesa ko.
Si Damien.
“Kain.”
Napakurap ako.
“Para sa akin?”
“May sobrang pagkain.”
May kasama itong sandwich.
Napangiti ako.
“Salamat! Mabait ka pala.”
Natigilan siya.
Pagkatapos, tumalikod at lumabas.
Hindi ko nakita ang kanyang mukha, pero parang namula ang kanyang mga tainga.
Kinabukasan, kumalat ang isang balita sa buong paaralan.
May bagong estudyanteng babae raw na nakaupo sa tabi ni Damien Villareal.
At hindi pa siya napapatay.
Nang marinig ko iyon, muntik kong maibuga ang iniinom kong gatas.
“Ano ba ang ginawa ng lalaking iyon? Kumain ba siya ng tao?”
Ang kaklase kong si Marco ay napatingin sa akin na parang may sinabi akong kalapastanganan.
“Si Damien ang apo ng chairman ng Villareal Group. Tatlong beses na siyang nasuspinde dahil sa pakikipag-away.”
“Talaga?”
“May nabali pa raw siyang braso ng isang senior noong nakaraang taon.”
“May dahilan naman siguro.”
Natigilan si Marco.
“Ikaw lang ang nagsasabi niyan.”
Nagkibit-balikat ako.
Hindi ko naman kilala si Damien nang sapat para husgahan siya.
At sa totoo lang, mas interesado akong malaman kung bakit napakasarap ng sandwich na ibinigay niya kahapon.
04
Dumating ang unang pagsusulit namin sa Mathematics.
Bago ipamahagi ang test paper, tumayo ang aming guro na si Mrs. Santos.
“Ang sinumang makakakuha ng pinakamataas na marka ay maaari kong irekomenda para sa National Mathematics Competition.”
Biglang umingay ang silid.
May ilang estudyanteng nagtawanan.
“Ma’am, huwag na po kayong umasa sa section natin!”
“Mas malaki pa ang tsansang manalo kami sa lotto!”
Ngunit nang makita ni Bianca ang pangalan ko sa attendance sheet, bigla siyang ngumisi.
“Ma’am, may bago tayong estudyante. Baka siya ang pag-asa natin!”
Napalingon ang lahat.
“Isabella, totoo bang ikaw ang pinakahuli sa dati mong paaralan?”
Tumango ako.
“Oo.”
Nagtawanan sila.
“Grabe! Akala ko mahirap lang siya!”
“Mayaman na nga ang pamilya, wala pang utak!”
Ngumiti ako.
“At least consistent ako.”
Lalong lumakas ang tawanan.
Hindi ko na sila pinansin.
Nang ibigay ang test paper, napansin kong may kakaiba sa huling tanong.
Hindi ito pangkaraniwang problema sa Mathematics.
Isa itong komplikadong equation na nakita ko na noon.
Hindi sa paaralan.
Kundi sa isang lumang kuwaderno na itinago ko sa ilalim ng kama sa ampunan.
Napahinto ang lapis ko.
Bakit narito ang tanong na iyon?
05
Labinglimang minuto bago matapos ang pagsusulit, ipinasa ko ang aking papel.
Nagulat si Mrs. Santos.
“Tapos ka na?”
“Opo.”
“Sigurado ka?”
“Opo. Gutom na po kasi ako.”
Napailing siya.
Mula sa likuran, narinig kong tumawa si Bianca.
“Malamang walang naisagot!”
Hindi ako lumingon.
Pero bago ako makalabas, biglang nagsalita si Damien.
“Sandali.”
Iniabot niya ang isang maliit na papel.
“May mali ka sa number seven.”
Napatingin ako sa kanya.
Hindi ko alam kung paano niya nakita ang sagot ko.
Mas lalo akong nagulat nang basahin ko ang isinulat niya.
Tama siya.
May nakalimutan akong isang simbolo.
Ngumiti ako.
“Uy, magaling ka pala!”
Malamig siyang tumingin sa akin.
“Ikaw rin.”
At iyon ang unang pagkakataong naramdaman kong hindi ordinaryong estudyante ang lalaking katabi ko.
06
Kinabukasan, nagkaroon ng kaguluhan sa faculty room.
Nakatayo si Mrs. Santos sa harap ng principal habang hawak ang test paper ko.
“Sir, kailangan ninyong makita ito.”
Napakunot-noo ang principal.
“Ano ang problema?”
“May estudyanteng nakakuha ng perfect score.”
“Maganda naman iyon.”
“Sir, walang nakakuha ng perfect score sa pagsusulit na iyan sa loob ng limang taon.”
Inilapag niya ang papel ko.
“At hindi lamang iyon. Nasagutan niya ang huling tanong.”
Biglang tumayo ang principal.
“Imposible!”
Samantala, nasa cafeteria ako at abalang nakikipagtawaran sa tindera.
“Ate, kapag bumili po ako ng dalawang siopao, may libreng juice ba?”
“Wala, hija.”
“Kahit kalahating baso?”
“Isabella!”
Napalingon ako.
Nakatayo sa pintuan si Mrs. Santos.
“Sumama ka sa akin.”
Napabuntong-hininga ako.
“Ay, Ma’am. Hindi po ako nagnakaw ng siopao.”
07
Pagpasok ko sa opisina ng principal, nakita kong may tatlong guro at isang lalaking nakasuot ng mamahaling suit.
Hindi ko siya kilala.
Pero nang makita niya ako, biglang nagbago ang kanyang ekspresyon.
“Ikaw si Isabella Reyes?”
“Opo.”
“Ikaw ang sumagot sa problemang ito?”
Itinuro niya ang huling tanong.
Tumango ako.
“Bakit po?”
Lumapit siya.
“Saan mo natutunan ang pamamaraang ginamit mo?”
Napakamot ako sa ulo.
“Sa ampunan po.”
Natahimik ang lahat.
“Sa ampunan?”
“Opo. May matandang lalaki po kasing nagtuturo sa akin noon. Mahilig siyang magbigay ng mahihirap na tanong.”
“Ano ang pangalan niya?”
“Mang Arturo.”
Biglang namutla ang lalaki.
“Arturo… Reyes?”
Napakurap ako.
“Opo. Kilala ninyo po siya?”
Hindi siya agad nakasagot.
Pagkatapos, dahan-dahan siyang umupo.
“Nasaan siya ngayon?”
Bumaba ang aking tingin.
“Pumanaw na po siya noong nakaraang taon.”
Walang nagsalita.
Makalipas ang ilang sandali, tinanggal ng lalaki ang kanyang salamin.
“Ako si Professor Enrique Villareal.”
Napatingin ako sa kanya.
“Villareal?”
Tumango siya.
“Lolo ako ni Damien.”
08
Noong gabing iyon, hindi ako nakatulog.
Paulit-ulit kong binasa ang mensaheng ipinadala sa akin ng professor.
May gusto raw siyang ipakitang lumang larawan.
At nang buksan ko ang attachment, halos mabitawan ko ang cellphone.
Nasa larawan si Mang Arturo.
Mas bata siya roon.
Nakatayo sa harap ng isang malaking unibersidad, katabi ang ilang kilalang mathematician.
Sa ilalim ng larawan, may nakasulat na pangalan.
Dr. Arturo Reyes.
Dating propesor ng Applied Mathematics.
Napaupo ako sa kama.
Si Mang Arturo?
Ang matandang laging nakasuot ng kupas na tsinelas?
Ang taong nagturo sa akin kung paano magluto ng instant noodles nang hindi nauubos ang gas?
Ang taong nagsasabing mas mahalaga ang pagtatanong kaysa sa pagkuha ng tamang sagot?
Hindi ko alam kung matatawa ako o iiyak.
Biglang may kumatok sa pinto.
“Isabella.”
Si Kuya Gabriel.
“May tumawag mula sa paaralan mo.”
Napapikit ako.
Patay.
Akala ko katapusan na ng malayang buhay ko.
09
Pagbukas ko ng pinto, nakita kong nakatayo si Gabriel na may hawak na papel.
“Perfect score?”
Ngumiti ako.
“Surprise!”
Hindi siya natawa.
“Pinaglalaruan mo ba kami?”
Napakurap ako.
“Ano?”
“Apat na buwan kang nagpapanggap na walang alam. Bakit?”
Sandali akong natahimik.
Hindi ko alam kung paano sasagutin ang tanong niya.
Dahil ang totoo…
Hindi ako nagpapanggap.
Hindi talaga ako magaling sa lahat ng asignatura.
Mahina ako sa History.
Madalas kong makalimutan ang mga petsa.
Hindi rin ako mahusay sa English grammar.
At sa tuwing may oral recitation, nanginginig ang mga kamay ko.
Pero kapag numero ang kaharap ko, nagiging tahimik ang buong mundo.
Iyon ang itinuro ni Mang Arturo.
“Kuya, hindi naman porke magaling ako sa Math, magaling na ako sa lahat.”
Matagal niya akong tinitigan.
Pagkatapos, biglang natawa.
Hindi mapanuyang tawa.
Tunay na tawa.
“Napakagulo mo talagang bata.”
Ngumiti ako.
“Mana sa pamilya natin.”
“Hoy!”
10
Kinabukasan, pagpasok ko sa classroom, may nakadikit na papel sa mesa ko.
CHEATER.
Napahinto ako.
Sa likuran, narinig ko ang boses ni Bianca.
“Akala mo ba maniniwala kaming perfect score ka?”
Hindi ako sumagot.
Lumapit siya.
“Siguradong binayaran ng pamilya mo ang mga guro.”
Dahan-dahan kong tinanggal ang papel.
Tinupi ko ito at inilagay sa bag.
“Salamat.”
Natigilan siya.
“Para saan?”
“May scratch paper na ako.”
May ilang kaklaseng natawa.
Biglang hinablot ni Bianca ang bag ko.
“Bakit hindi ka lumaban?”
Bago pa ako makapagsalita, may kamay na humawak sa kanyang pulso.
Si Damien.
“Bitawan mo.”
“Damien, wala kang pakialam dito!”
“Tama ka.”
Binitawan niya ang kamay nito.
Pagkatapos, kinuha ang bag ko at ibinalik sa mesa.
“Pero may pakialam ako sa gamit na nakapatong sa mesa ko.”
Napatingin ako sa kanya.
“Technically, mesa ko ito.”
“Manahimik ka.”
Ngumiti ako.
Hindi ko alam kung bakit, pero biglang uminit ang aking mga pisngi.
11
Makalipas ang isang linggo, opisyal akong napili para kumatawan sa Saint Augustine Academy sa National Mathematics Competition.
Hindi lahat ay natuwa.
Lalo na si Bianca.
Ngunit mas malaking problema ang naghihintay sa akin.
Nang malaman ni Papa ang tungkol sa kompetisyon, agad niyang ipinatawag ang principal.
Gusto niyang kumuha ng pinakamahusay na tutors.
Gusto niyang maghanda ng espesyal na training room.
Gusto pa niyang bumili ng bagong laptop para sa akin.
Napahawak ako sa noo.
“Papa, Math competition lang po ito. Hindi tayo magtatayo ng NASA.”
Pero hindi siya nakinig.
Samantala, si Kuya Gabriel naman ay nag-uwi ng isang napakalaking whiteboard.
“Para makapagpraktis ka.”
Napatingin ako sa kanya.
“Kuya, saan ko ilalagay iyan?”
“Sa kuwarto mo.”
“Mas malaki pa iyan sa kama ko!”
“Kung kailangan, palitan natin ang kama mo.”
Napatitig ako sa kanya.
Mukhang seryoso siya.
Noong gabing iyon, tumawag ako kay Damien.
“May problema ako.”
“Ano na naman?”
“Gustong gawing laboratoryo ng pamilya ko ang kuwarto ko.”
Sandali siyang natahimik.
Pagkatapos, narinig ko siyang tumawa.
Unang beses kong narinig ang tawa niya.
At nakakainis man aminin…
Ang ganda pala.
12
Nagsimula kaming magpraktis ni Damien tuwing hapon.
Hindi ko alam kung bakit siya pumayag.
Sabi niya, wala lang daw siyang magawa.
Pero araw-araw siyang dumarating na may dalang pagkain.
Minsan siopao.
Minsan chicken sandwich.
Minsan dalawang milk tea na magkaiba ang flavor.
“Damien, bakit alam mo ang paborito kong pagkain?”
“Hindi ko alam.”
“Eh bakit laging tama?”
“Nagkataon lang.”
Hindi ko na siya kinulit.
Pero isang hapon, habang nag-aaral kami sa library, bigla siyang nagtanong.
“Isabella, bakit ka talaga nagpapakahirap?”
Napatingin ako sa kanya.
“Para manalo.”
“Hindi iyon ang tinatanong ko.”
Natahimik ako.
Sa labas, nagsisimula nang umulan.
Naalala ko si Mang Arturo.
Ang kanyang lumang kuwaderno.
Ang kanyang mga kamay na nanginginig habang nagsusulat sa pisara.
At ang huling gabing nakita ko siya.
“May ipinangako kasi ako sa isang tao.”
Hindi na nagtanong si Damien.
Sa halip, tahimik niyang itinulak palapit sa akin ang isang kahon ng gatas.
“Kung ganoon, manalo tayo.”
13
Dumating ang araw ng kompetisyon.
Punong-puno ang auditorium ng mga estudyante mula sa iba’t ibang paaralan sa Metro Manila.
Sa unang round, halos hindi ako makahinga sa kaba.
Nanginginig ang kamay ko.
Mula sa audience, nakita ko si Papa.
Katabi niya si Kuya Gabriel.
Pareho silang nakasuot ng pormal na damit na para bang dadalo sa isang business conference.
Sa kabilang dulo, nakaupo si Damien.
Nang magtama ang aming mga mata, itinaas niya ang dalawang daliri.
Peace sign.
Napatawa ako.
Biglang gumaan ang dibdib ko.
Nagsimula ang kompetisyon.
Unang tanong.
Pangalawa.
Pangatlo.
Nang makarating kami sa final round, dalawa na lamang kaming natitira.
Ako at si Nathaniel Cruz, ang tatlong beses nang kampeon mula sa isang kilalang science high school.
Lumabas ang huling problema sa malaking screen.
At biglang tumigil ang mundo ko.
Pamilyar ang tanong.
Napakapamilyar.
Ito ang huling problemang ibinigay sa akin ni Mang Arturo bago siya pumanaw.
Ang problemang hindi ko kailanman nasagutan.
14
Tatlong minuto na lamang ang natitira.
Nakatitig ako sa papel.
Hindi gumagalaw ang lapis ko.
Sa audience, nagsimulang magbulungan ang mga tao.
“Ba’t hindi siya nagsusulat?”
“Baka hindi niya alam.”
“Akala ko genius siya?”
Narinig ko ang lahat.
Pero mas malakas ang isang boses sa aking alaala.
“Isabella, kapag hindi mo makita ang sagot, huwag mong piliting sundan ang nakasanayan.”
Boses ni Mang Arturo.
“Subukan mong tingnan ang problema mula sa ibang direksyon.”
Napapikit ako.
At biglang…
Naalala ko.
Ang maliit na pagkakamaling lagi kong ginagawa noon.
Ang simbolong paulit-ulit niyang itinuturo.
Agad kong kinuha ang lapis.
Nagsulat ako nang nagsulat.
Hindi ko na narinig ang countdown.
Hindi ko na napansin ang mga tao.
Nang sabihin ng host na tapos na ang oras, saka ko lamang ibinaba ang lapis.
15
Matagal ang paghihintay sa resulta.
Halos maubos ko ang isang buong bote ng tubig.
Sa tabi ko, tahimik na nakaupo si Damien.
“Kinakabahan ka?”
“Oo.”
“Akala ko ba wala kang kinatatakutan?”
“Mayroon.”
“Ano?”
“Ang umuwi nang walang libreng pagkain.”
Napailing siya.
Pagkatapos, iniabot sa akin ang isang maliit na paper bag.
May lamang dalawang siopao.
“Problema mo, solved na.”
Napangiti ako.
At eksaktong sandaling iyon, nagsalita ang host.
“Ang kampeon ngayong taon…”
Napahawak ako sa paper bag.
“Mula sa Saint Augustine Academy…”
Biglang nagsigawan ang mga tao.
“ISABELLA REYES!”
Hindi ako agad nakatayo.
Tinapik pa ako ni Damien.
“Hoy. Ikaw iyon.”
Napatingin ako sa kanya.
“Ako?”
“Oo, ikaw. Sino pa ba?”
16
Hindi ko alam kung paano ako nakarating sa entablado.
Hindi ko rin maalala ang buong sinabi ng host.
Ang naaalala ko lamang ay ang mabigat na medalya sa aking leeg.
At si Papa.
Umiiyak siya.
Si Kuya Gabriel naman ay nakatayo habang walang tigil sa pagpalakpak.
Mukhang mas masaya pa siya kaysa sa akin.
Nang bumaba ako sa entablado, agad niya akong niyakap.
“Ang galing mo!”
Halos hindi ako makahinga.
“Kuya! Ang mahal ng suit mo! Baka malagyan ng pawis!”
“Wala akong pakialam!”
Natigilan ako.
Pagkatapos, mahina akong natawa.
Sa unang pagkakataon mula nang matagpuan nila ako, naramdaman kong hindi lamang ako isang batang kailangang baguhin upang maging karapat-dapat sa kanilang pamilya.
Anak nila ako.
Kapatid nila ako.
At sapat na iyon.
17
Ngunit may isang bagay pa akong kailangang gawin.
Kinabukasan, dinala ko ang aking medalya sa maliit na sementeryo sa Navotas.
Kasama ko si Papa, Kuya Gabriel at Damien.
Huminto ako sa harap ng isang simpleng puntod.
Dahan-dahan kong inilapag ang medalya.
“Mang Arturo…”
Napangiti ako kahit nangingilid ang aking mga luha.
“Nasagutan ko na po.”
Matagal akong nakaupo roon.
Hindi nagsalita ang mga kasama ko.
Hinayaan lamang nila akong alalahanin ang taong naging pamilya ko noong wala pa akong ibang matatawag na ganoon.
Bago kami umalis, inilabas ko ang lumang kuwaderno mula sa aking bag.
Sa huling pahina, may nakasulat na mensahe.
“Ang tunay na talino ay hindi nasusukat sa dami ng tamang sagot, kundi sa tapang na magpatuloy kahit paulit-ulit kang nagkakamali.”
Hinaplos ko ang kupas na sulat.
“Salamat po.”
18
Pagbalik namin sa Saint Augustine Academy, may naghihintay na sorpresa.
Nagpasya ang principal na ilipat ako sa advanced section.
Mas mahusay daw iyon para sa aking kinabukasan.
Ngunit nang sabihin niya iyon, agad akong umiling.
“Sir, puwede po bang manatili ako sa Section Diamond?”
Nagulat siya.
“Bakit? Alam mo namang maraming pasaway doon.”
Ngumiti ako.
“Kaya nga po.”
Hindi ko sinabi sa kanya na may isang lalaking laging nagdadala ng pagkain para sa akin.
Hindi ko rin sinabi na may isang babaeng dati akong inaaway pero ngayo’y palihim nang humihingi ng tulong sa Mathematics.
At lalong hindi ko sinabi na ang pinakamagulong klase sa buong paaralan ang unang lugar kung saan hindi ko kinailangang magpanggap na perpekto.
Sa huli, pumayag ang principal.
Pero may kondisyon.
Kailangan daw naming pagbutihin ang aming mga marka.
Pagbalik ko sa classroom, agad kong ibinalita iyon.
“Guys! May magandang balita!”
Napatingin ang lahat.
“Magkakaroon tayo ng study group!”
Sabay-sabay silang nagreklamo.
“AYAW NAMIN!”
Mula sa tabi ng bintana, tahimik na nagsalita si Damien.
“Ako ang magdadala ng pagkain.”
Biglang tumahimik ang lahat.
Pagkatapos…
“KAILAN TAYO MAGSISIMULA?”
19
Hindi naging madali ang mga sumunod na buwan.
May mga araw na gusto kong batuhin ng libro si Marco dahil mas interesado siya sa basketball kaysa sa algebra.
May mga araw ding muntik nang makipag-away si Bianca sa guro dahil hindi niya matanggap ang mababang marka.
Pero unti-unti, may nagbago.
Natutong magtanong ang mga kaklase kong dati ay nahihiyang amining wala silang naiintindihan.
Si Marco, na dating laging bagsak, ay nakakuha ng unang passing grade niya sa Mathematics.
Si Bianca naman ay nagulat nang malaman niyang mahusay pala siya sa public speaking.
At si Damien…
Isang araw, bigla siyang nagdala ng isang lumang application form.
“Mag-aapply ako sa university.”
Napatingin ako sa kanya.
“Talaga?”
Tumango siya.
“Engineering.”
Napangiti ako.
“Ang galing naman ng seatmate ko!”
Umirap siya.
“Huwag kang maingay.”
Pero hindi niya maitago ang ngiti.
20
Isang hapon, habang pauwi kami, biglang huminto si Damien sa ilalim ng malaking puno sa harap ng paaralan.
“Isabella.”
Napalingon ako.
“Bakit?”
May inilabas siyang maliit na kahon mula sa bulsa.
Biglang bumilis ang tibok ng puso ko.
Sandali.
Ano ito?
Hindi naman siguro…
Binuksan niya ang kahon.
May lamang maliit na keychain na hugis calculator.
Napakurap ako.
“Calculator?”
“Para sa iyo.”
“Akala ko kung ano na!”
Biglang namula ang kanyang mukha.
“Ano bang iniisip mo?”
“Wala!”
Matagal kaming nagtitigan.
Pagkatapos, pareho kaming natawa.
Ngunit bago ako makasakay sa sasakyan, bigla niyang hinawakan ang strap ng aking bag.
“Isabella.”
“Hmm?”
“Kapag nasa university na tayo…”
Natigilan siya.
Tumingin siya sa ibang direksyon bago muling humarap sa akin.
“Puwede bang magkatabi pa rin tayo?”
Hindi ko napigilang ngumiti.
“Depende.”
“Sa ano?”
“Kung magdadala ka pa rin ng siopao.”
Napailing siya.
“Habang buhay, kung gusto mo.”
At sa pagkakataong iyon, ako naman ang hindi nakapagsalita.
21
Isang taon ang lumipas.
Sa graduation ceremony ng Saint Augustine Academy, halos hindi magkasya ang buong pamilya ko sa unang hanay.
May dalang malaking bouquet si Papa.
Si Kuya Gabriel naman ay may hawak na camera na mas mahal pa yata kaysa sa unang bahay na tinirhan ko.
At sa gitna ng lahat, nakatayo ang mga dati kong kaklase mula sa Section Diamond.
Ang seksyong tinatawag noon na pinakamasamang klase sa buong paaralan.
Ngayon, halos lahat kami ay nakapasa sa mga unibersidad na pinangarap naming pasukan.
Nang tawagin ang pangalan ko bilang isa sa mga estudyanteng may natatanging parangal, biglang nagsigawan ang mga kaibigan ko.
“ISABELLA! LIBRE MO KAMI!”
Napatawa ako.
Mula sa audience, narinig ko si Kuya Gabriel.
“AKO ANG MAGBABAYAD!”
Lalong lumakas ang hiyawan.
Napailing si Papa habang tumatawa.
Pagkatapos ng seremonya, lumapit sa akin si Damien.
Nakasuot siya ng graduation toga at may hawak na dalawang kahon ng siopao.
“Congratulations, genius.”
Tinanggap ko ang isa.
“Congratulations din, Demon King.”
Umirap siya.
“Huwag mo na akong tawaging ganiyan.”
“Bakit? Cute kaya.”
Lumapit siya nang bahagya.
“Mas gusto kong tawagin mo akong boyfriend.”
Napatigil ako sa pagnguya.
“Ano?”
Ngumiti siya.
“Narinig mo.”
Sa likuran namin, biglang sumigaw si Marco.
“SA WAKAS!”
Napalingon kami.
Nakatayo roon ang buong Section Diamond.
Pati si Bianca ay pumapalakpak.
Namula ang mukha ko.
“Mga tsismoso kayo!”
Tumawa si Damien at iniabot ang kanyang kamay.
“Well?”
Tiningnan ko siya.
Pagkatapos, dahan-dahan kong hinawakan ang kanyang kamay.
“Sige. Pero may kondisyon.”
“Ano na naman?”
“Libreng siopao habang buhay.”
“Deal.”
22
Nang gabing iyon, nagkaroon ng malaking salu-salo sa mansiyon ng pamilya Monteverde.
Ngunit hindi lamang mayayamang bisita ang naroon.
Inimbitahan ko rin ang mga batang mula sa ampunang kinalakihan ko.
May mga tumatakbo sa hardin.
May mga batang unang beses nakatikim ng mamahaling ice cream.
At may isang maliit na batang babae na tahimik na nakaupo sa tabi ng fountain habang hawak ang isang lumang kuwaderno.
Lumapit ako sa kanya.
“Anong ginagawa mo?”
“Math po.”
Napangiti ako.
“Mahirap ba?”
Tumango siya.
“Hindi ko po maintindihan.”
Umupo ako sa tabi niya.
“Sige. Turuan kita.”
Makalipas ang ilang minuto, bigla siyang napangiti.
“Ate! Gets ko na!”
Napatawa ako.
At sa sandaling iyon, naalala ko si Mang Arturo.
Ang kanyang lumang silid sa ampunan.
Ang kupas na pisara.
Ang kanyang mahabang pasensya sa isang batang babaeng laging nagtatanong.
Doon ko naisip ang isang bagay na matagal ko nang gustong gawin.
23
Makalipas ang dalawang taon, binuksan namin ang Arturo Reyes Learning Center sa Navotas.
Libre ang pagtuturo para sa mga batang walang kakayahang magbayad.
Si Papa ang tumulong sa pagpapatayo ng gusali.
Si Kuya Gabriel ang namahala sa pondo.
Si Damien naman ang gumawa ng disenyo ng mga silid-aralan kasama ang kanyang mga kaibigan sa Engineering.
At ako?
Ako ang unang guro sa Mathematics.
Hindi ko inakalang darating ang araw na may tatawag sa akin na Teacher Isabella.
Lalo na’t ako ang batang minsang tinawag na pinakabobo sa buong batch.
Sa unang araw ng aming learning center, may isang batang lalaki ang lumapit sa akin.
“Ate, paano po kung hindi ako matalino?”
Napatingin ako sa kanya.
May hawak siyang papel na puno ng maling sagot.
Dahan-dahan akong lumuhod upang magkapantay kami.
“Alam mo, may isang matandang lalaki na nagsabi sa akin noon na hindi kailangang maging pinakamatalino para magkaroon ng magandang kinabukasan.”
“Talaga po?”
Tumango ako.
“Ang mahalaga, huwag kang matakot matuto.”
Napangiti siya.
“Kung ganoon, puwede po bang magtanong ulit?”
“Siyempre!”
At nang magsimula siyang magsulat, napatingin ako sa malaking larawang nakasabit sa dingding.
Si Mang Arturo.
Nakasuot ng kanyang lumang polo.
Nakangiti.
Parang naririnig ko na naman ang kanyang boses.
“Magaling, Isabella. Subukan mo ulit.”
24
Noong gabing iyon, umuwi ako sa mansiyon na pagod na pagod.
Pagpasok ko sa sala, nakita kong nakaupo si Kuya Gabriel habang may hawak na makapal na folder.
Napangiti ako.
“Kuya, bakit parang pamilyar ang eksenang ito?”
Tumingin siya sa akin.
“May problema tayo.”
Napakunot-noo ako.
“Ano na naman?”
Inilapag niya ang folder sa mesa.
“Ang learning center mo, kailangan na nating palakihin. Masyado nang maraming batang gustong mag-enroll.”
Napaupo ako.
“Talaga?”
Tumango siya.
“May nahanap na akong bagong lote. Puwede tayong magtayo ng isa pang gusali.”
Napatingin ako sa kanya.
“Kuya…”
“Ano?”
“Akala ko ba ako ang gagastos ng pera at ikaw ang magtatrabaho?”
Napatawa siya.
“Hanggang ngayon, hindi mo pa rin nakakalimutan iyon?”
Ngumiti ako.
“Siyempre. Perfect balance tayo!”
Biglang may nagsalita mula sa pintuan.
“Kung ganoon, ako ang bahala sa pagkain.”
Si Damien.
May dala siyang malaking paper bag.
Napatingin ako sa laman.
Siopao.
Maraming siopao.
Tumayo ako at agad siyang nilapitan.
“Ikaw talaga ang pinakamagaling kong boyfriend!”
Mula sa sofa, malakas na umubo si Kuya Gabriel.
“Excuse me?”
Napatawa si Papa mula sa kabilang silid.
At habang nagtatalo ang dalawang lalaking pinakamakulit sa buhay ko, tahimik kong tiningnan ang maliit na keychain na hugis calculator na nakasabit pa rin sa aking bag.
Hindi naging perpekto ang buhay ko.
May mga pagsusulit pa rin akong binabagsak.
May mga araw na nag-aaway kami ni Damien.
May mga pagkakataong pinapagalitan pa rin ako ni Kuya Gabriel dahil sa sobrang paggastos ko sa pagkain.
Pero hindi ko na kailangang patunayan sa lahat na karapat-dapat akong mahalin.
Hindi dahil naging kampeon ako.
Hindi dahil nakapasok ako sa magandang unibersidad.
At lalong hindi dahil natuklasan nilang may talento pala ako.
Kundi dahil sa wakas, natagpuan ko ang mga taong handang manatili sa tabi ko kahit hindi ko alam ang lahat ng tamang sagot.
At kung may isang bagay akong natutunan mula sa lahat ng nangyari, iyon ay ito:
Minsan, ang batang pinagtatawanan ng buong klase ay siya ring batang naghihintay lamang ng isang taong maniniwala sa kanya.
Katulad ng ginawa ni Mang Arturo.
Katulad ng ginawa ni Damien.
At katulad ng unti-unting natutunang gawin ng aking pamilya.
Ngumiti ako habang kumakain ng siopao.
“Kuya, may gusto pala akong sabihin.”
“Ano na naman?”
“May nakita akong bagong sports car…”
“ISABELLA!”
Nagtawanan kaming lahat.
At sa pagkakataong iyon, wala nang anumang lungkot sa likod ng aking ngiti.
